A A A

WIEK CHRONOLOGICZNY A WIEK ROZWOJOWY

W ortodoncji spotykamy się z zagadnieniem wieku rozwojowego. Wiek rozwojowy nie jest równoznaczny z wiekiem chronologicznym, rejestrowanym na zasadzie metryki urodzenia. Ten rodzaj wieku nazywa się wiekiem chronologicznym, prawnym lub metrycznym. Wyraża on liczbę lat przeżytych od urodzenia, oddaje ciągłość i nierozerwalność postępujących po sobie dni, miesięcy, lat — jest więc miernikiem czasu. Wiek rozwojowy zaś oznacza ciągłość i nierozerwalność procesów biologicznych, jest miernikiem rozwoju wyrażającym stan rozwoju osobnika w stosunku do liczby jego lat. Dla oznaczenia wieku rozwojowego stosowane są pewne mierniki, np. miara wzrostu, wagi, miernik postępu kostnienia szkieletu, miernik wyrzynania się zębów itp., ujęte w stosunku do wieku prawnego dziecka. Na podstawie pojęcia wieku rozwojowego są oparte podziały na okresy cyklu rozwoju fizycznego dziecka oraz opracowane są wskaźniki dla określania prawidłowości rozwoju. Dla oceny prawidłowego ogólnego rozwoju fizycznego dziecka istnieje szereg metod. Tu podane zostaną normy rozwoju fizycznego opracowane przez Bogdanowicza, Barańskiego i Łomnickiego. Normy rozwoju fizycznego według wyżej wspomnianych autorów są oparte na pomiarach wzrostu i wagi. Opracowane są przez nich oddzielnie dla chłopców i dla dziewcząt dane liczbowe zestawione w formie tabel, z którymi porównuje się dane dotyczące wzrostu i wagi badanego dziecka. W tabelach są rubryki dla wzrostu i wagi. Tabele norm wzrostu zestawione są według miesięcy i lat. Tabele dla norm wagi są ułożone w stosunku do wzrostu dziecka. Posługiwanie się tabelą polega na odnotowaniu lat i odczytaniu w tabeli liczby oznaczającej pomiar wysokości dla danego wieku i płci oraz porównaniu jej z liczbą uzyskaną z pomiaru wysokości badanego dziecka. Pozwala to na stwierdzenie, czy wzrost badanego dziecka odpowiada przeciętnej normie dla jego Wieku, przy czym przy pomiarach wysokości odchylenia około 5% znajdują się W granicach normy biologicznej uwzględniającej zmienność indywidualną. Po określeniu wzrostu poszukuje się w rubryce wagowej liczby odpowiadającej wzrostowi badanego dziecka. Tej liczbie w tabeli odpowiada odnośna liczba wyrażająca wagę w kilogramach, odpowiadająca wzrostowi badanego dziecka. Błąd prawdopodobny znajduje się w granicach mniej więcej 10%. Zgodność pomiarów badanego dziecka z danymi w tabeli jest wskaźnikiem prawidłowego rozwoju fizycznego, odchylenia zaś są wskaźnikami wahań rozwojowych. Niezależnie od tego, czy liczba oznaczająca wzrost lub wagę zgadza się czy nie zgadza z tabelą, niestosunek między wzrostem a wagą zawsze wskazuje na pewne odchylenie w rozwoju fizycznym. Prawidłowości rozwojowej nie należy identyfikować ze zdrowiem, a odchyleń w rozwoju z chorobą. Dziecko wykazujące nadmiar lub niedobór wagi nie jest chore, lecz niewłaściwie się rozwija. Wykrycie odchyleń we wzroście czy w wadze pobudza do szukania przyczyn i korygowania rozwoju, pobudza również do wniknięcia, czy nie wiąże się to ze złym stanem zdrowia. Niedobory daleko odbiegające od przeciętnych cyfr mogą być wyrazem złego stanu zdrowia (np. wychudzenie), ale również dobrze mogą być właściwością konstytucjonalną dziecka Nadmiar wzrostu i wagi nie musi się wiązać z chorobą, choć może być jej sygnałem.